Theo chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội khóa XV, Luật An ninh mạng (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý được thiết lập bởi Luật An ninh mạng. Việc sửa đổi, bổ sung luật lần này được đặt trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia diễn ra mạnh mẽ, các nền tảng số, dịch vụ xuyên biên giới phát triển nhanh, kéo theo nhiều nguy cơ, thách thức mới đối với an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Cơ sở chính trị và yêu cầu thực tiễn đặt ra

Chủ trương tăng cường bảo đảm an ninh mạng đã được xác định rõ trong Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên không gian mạng, chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia.

Trên phương diện phát triển, Nghị quyết số 52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách về an toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, bảo đảm môi trường số lành mạnh, tin cậy cho phát triển kinh tế số và xã hội số.

Bên cạnh đó, việc triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới cũng đòi hỏi hệ thống pháp luật về an ninh mạng phải được rà soát, cập nhật kịp thời, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong bối cảnh chuyển đổi số

Sau hơn 7 năm thực hiện, Luật An ninh mạng đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; nghĩa vụ của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng; các biện pháp phòng ngừa, xử lý hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy một số quy định cần được cụ thể hóa hoặc điều chỉnh để phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới. Dự thảo Luật An ninh mạng (sửa đổi) tập trung vào các nội dung trọng tâm sau:

• Rà soát, làm rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, bảo đảm tương thích với các luật có liên quan như Luật An toàn thông tin mạng và Luật Giao dịch điện tử.
• Bổ sung cơ chế quản lý dữ liệu, tăng cường yêu cầu về lưu trữ, bảo vệ dữ liệu quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
• Hoàn thiện quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới tại Việt Nam, bảo đảm thực thi pháp luật hiệu quả, bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
• Tăng cường các biện pháp phòng ngừa, xử lý hành vi lợi dụng không gian mạng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Việc sửa đổi luật cũng gắn với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm không tạo rào cản không cần thiết cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, phù hợp với tinh thần cải thiện môi trường đầu tư theo Luật Đầu tư và các nghị quyết của Chính phủ về nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tăng cường trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp

Luật An ninh mạng (sửa đổi), khi có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, dự kiến sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm tuân thủ đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trên môi trường số. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet, nền tảng số cần chủ động rà soát hệ thống kỹ thuật, quy trình quản trị dữ liệu, cơ chế phối hợp với cơ quan chức năng để đáp ứng yêu cầu pháp luật mới.

Đối với cơ quan nhà nước, việc tổ chức triển khai thi hành luật đòi hỏi ban hành kịp thời các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chuyên trách về an ninh mạng. Đồng thời, cần phát huy cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý các vụ việc phức tạp trên không gian mạng.

Bảo đảm hài hòa giữa an ninh và phát triển

Một trong những yêu cầu xuyên suốt khi sửa đổi luật là bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ an ninh quốc gia và yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số. Không gian mạng phải được quản lý hiệu quả, nhưng đồng thời phải tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, thu hút đầu tư và hội nhập quốc tế.

Việc Luật An ninh mạng (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc chủ động thích ứng với bối cảnh mới, hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, cập nhật nội dung luật; chuẩn bị các điều kiện cần thiết để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay khi luật chính thức có hiệu lực, góp phần giữ vững an ninh quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên số.