Sáng ngày 27 tháng 01 năm 2026, tại khách sạn Majestic Saigon (TP.HCM), Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố (HEPZA) phối hợp cùng Sở Công Thương, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM và Báo Tuổi Trẻ tổ chức Hội thảo chuyên đề: “Kết nối liên vùng – Động lực phát triển khu thương mại tự do TP.HCM”. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi sáp nhập địa giới hành chính, hướng tới mô hình siêu đô thị tích hợp công nghiệp – logistics – dịch vụ tài chính.

Trục hạ tầng và hệ sinh thái FTZ

Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định việc hình thành các Khu thương mại tự do (FTZ) không chỉ là xây dựng các khu phi thuế quan độc lập mà phải là một không gian kinh tế mở, gắn kết chặt chẽ với hạ tầng liên vùng. Trong đó, trục Thủ Thiêm – Long Thành – Cái Mép được xác định là “xương sống” quyết định sự thành công của mô hình này.

Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn (Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright) nhấn mạnh, lợi thế địa lý chỉ là điều kiện cần, còn khả năng kết nối nhanh giữa các trung tâm sản xuất, cảng biển và sân bay quốc tế mới là điều kiện đủ để FTZ TP.HCM vận hành bền vững.

Định vị vai trò của các KCX, KCN trong mô hình mới

Đối với hệ thống các KCX, KCN do HEPZA quản lý, hội thảo đã ghi nhận nhiều ý kiến về việc tái cấu trúc không gian công nghiệp. Việc phát triển FTZ gắn liền với cảng nước sâu Cái Mép Hạ sẽ tạo ra hành lang logistics xanh, giúp các doanh nghiệp trong KCX, KCN giảm chi phí, tăng năng lực cạnh tranh quốc tế.

Đại diện Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, ông Vũ Chí Kiên, cho rằng cần thiết lập một “luồng xanh” thể chế liên vùng và áp dụng mô hình sandbox pháp lý cho các lĩnh vực công nghệ cao và logistics. Đây là cơ hội để các khu công nghiệp chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang tích hợp công nghệ và dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Hiến kế phát triển bền vững

Hội thảo cũng là nơi tập hợp nhiều tâm huyết và hiến kế từ các nhà khoa học, doanh nghiệp với mong muốn hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ từ đường vành đai, cao tốc đến đường sắt liên vùng nhằm khơi thông dòng chảy hàng hóa; đồng thời chú trọng xây dựng hạ tầng năng lượng ổn định để tăng sức hút đối với các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Đặc biệt, các đại biểu nhấn mạnh cần có sự đột phá về thể chế thông qua việc thành lập Ban quản lý FTZ chuyên trách với thẩm quyền đủ mạnh, giúp xử lý nhanh chóng và hiệu quả các thủ tục về đầu tư, đất đai và lao động, tạo đà cho khu thương mại tự do phát triển bền vững.

Phát biểu tổng kết, lãnh đạo các đơn vị tổ chức khẳng định, những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ được tổng hợp để tham mưu cho UBND Thành phố, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa TP.HCM trở thành trung tâm logistics và thương mại hàng đầu khu vực.