Ngày 03/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 18/10/2026.

Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam; đồng thời quy định cụ thể việc cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.

Quy định cụ thể các hoạt động phải cấp Giấy phép kinh doanh

Theo Nghị định, Giấy phép kinh doanh được cấp cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài để thực hiện các hoạt động thuộc diện cấp phép, trong đó có quyền phân phối bán lẻ hàng hóa và một số hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa.

Nghị định cũng quy định cụ thể các trường hợp không phải cấp Giấy phép kinh doanh, tạo cơ sở để xác định rõ nghĩa vụ thực hiện thủ tục cấp phép của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phân cấp thẩm quyền cấp Giấy phép

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định về cơ quan cấp Giấy phép. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở chính thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi Giấy phép kinh doanh.

Đối với Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt cơ sở bán lẻ thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn, thu hồi Giấy phép.

Trong các trường hợp được Nghị định quy định, cơ quan cấp Giấy phép phải lấy ý kiến của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng trước khi thực hiện cấp phép.

Quy định về kiểm tra nhu cầu kinh tế khi lập cơ sở bán lẻ

Nghị định tiếp tục quy định về kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với việc lập cơ sở bán lẻ thuộc trường hợp phải thực hiện ENT.

Các tiêu chí kiểm tra nhu cầu kinh tế bao gồm quy mô khu vực thị trường địa lý chịu ảnh hưởng; số lượng cơ sở bán lẻ đang hoạt động; tác động của cơ sở bán lẻ đối với sự ổn định của thị trường và hoạt động kinh doanh của các cơ sở bán lẻ hiện hữu; khả năng đóng góp đối với phát triển kinh tế - xã hội; đóng góp cho phát triển và hiện đại hóa ngành bán lẻ; cải thiện điều kiện sống của dân cư; sự phù hợp của cơ sở bán lẻ đối với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội và quốc phòng, quân sự.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi lập cơ sở bán lẻ có trách nhiệm thành lập Hội đồng kiểm tra nhu cầu kinh tế (Hội đồng ENT) để xem xét, đánh giá theo quy định.

Quy định rõ hồ sơ, trình tự và thời hạn giải quyết thủ tục

Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định cụ thể điều kiện, hồ sơ và trình tự thực hiện các thủ tục liên quan đến cấp, điều chỉnh, cấp lại Giấy phép kinh doanh; cấp, điều chỉnh, cấp lại, gia hạn Giấy phép lập cơ sở bán lẻ; cấp Giấy phép cho phép cơ sở bán lẻ được tiếp tục hoạt động.

Kèm theo Nghị định là hệ thống biểu mẫu phục vụ việc thực hiện các thủ tục hành chính và chế độ báo cáo, bao gồm đơn đề nghị cấp, điều chỉnh, cấp lại, gia hạn giấy phép; mẫu Giấy phép kinh doanh; Giấy phép lập cơ sở bán lẻ và các mẫu báo cáo liên quan.

Tăng cường trách nhiệm báo cáo và quản lý hoạt độngNghị định quy định chế độ báo cáo đối với nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; trách nhiệm báo cáo, gửi và lưu trữ thông tin của cơ quan cấp Giấy phép.

Đồng thời, Nghị định quy định cụ thể các trường hợp tạm ngừng, chấm dứt kinh doanh và thu hồi Giấy phép kinh doanh, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, góp phần tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động mua bán hàng hóa của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Hiệu lực từ ngày 18/10/2026

Theo Điều 45 Nghị định số 342/2026/NĐ-CP, Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 18/10/2026.

Nghị định đồng thời quy định việc chuyển tiếp đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được cấp Giấy phép kinh doanh, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ trước ngày Nghị định có hiệu lực; đồng thời xác định việc tiếp tục thực hiện hoặc thay thế các quy định pháp luật có liên quan.

Việc ban hành Nghị định số 342/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam; đồng thời tạo cơ sở cho các cơ quan quản lý nhà nước tổ chức thực hiện thống nhất các thủ tục cấp phép theo quy định.

Hoạt động kinh doanh tại các hệ thống siêu thị, cơ sở bán lẻ tại Việt Nam. Ảnh minh họa.