Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Triển khai khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam theo hướng tiếp cận từ Chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu” (Dự án) từ nguồn tài trợ của Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) diễn ra trong 02 ngày 11 và 12 tháng 4 năm 2024 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mục đích của hội thảo nhằm tổng kết, đánh giá những kết quả đạt được của Dự án trong việc đẩy mạnh triển khai khu công nghiệp sinh thái (KCNST) tại Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và định hướng triển khai KCNST tại Việt Nam trong thời gian tới.

Quang cảnh Hội thảo tổng kết Dự án

Chủ tọa Hội thảo gồm ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Giám đốc Dự án Quốc gia; Bà Lê Thị Thanh Thảo, Đại diện Quốc gia UNIDO tại Việt Nam và Bà Sibylle Bachmann, Trưởng Bộ phận Hợp tác Quốc tế, Đại sứ quán Liên bang Thụy Sỹ tại Việt Nam tham gia điều hành các phiên thảo luận. Tham dự Hội thảo còn có sự tham gia của hơn 200 đại biểu từ các bộ ngành trung ương và địa phương, ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế, các công ty đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, các doanh nghiệp thứ cấp, tổ chức tài chính và nghiên cứu, hiệp hội, tổ chức quốc tế và cơ quan truyền thông.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Lê Thành Quân nhấn mạnh trong bối cảnh thế giới đang thay đổi rất nhanh, các nguồn lực về lao động, đất đai, tài nguyên và các chính sách ưu đãi về thuế đã dần tới hạn; phát triển bền vững, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số đang trở thành xu thế chủ đạo, tất yếu của các quốc gia để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đồng thời đảm bảo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái thì việc phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế cần có các mô hình mới với các chính sách phù hợp như mô hình KCNST để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, thu hút đầu tư và tận dụng được cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Dự án là bước tiếp nối của việc triển khai thí điểm KCNST tại Việt Nam từ năm 2015 và tiếp nối chặng đường dài UNIDO hỗ trợ Việt Nam về sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả trong công nghiệp. Đến nay, với sự hỗ trợ của SECO, UNIDO và các tổ chức quốc tế, mô hình KCNST đã được thể chế hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật, cao nhất là ở cấp Nghị định của Chính phủ (Nghị định số 35/2022/NĐ-CP); lồng ghép vào nhiều chính sách quan trọng của quốc gia về sản xuất, tiêu dùng bền vững, tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam và đang tiếp tục từng bước được hoàn thiện. Đây là kết quả hết sức quan trọng, đặt nền tảng cho việc triển khai thực hiện chuyển đổi cũng như xây dựng mới các KCN theo mô hình sinh thái tại Việt Nam.

Với sự hỗ trợ của Dự án, các cách tiếp cận về cải thiện hiệu quả hoạt động sản xuất thông qua nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tuần hoàn dòng nguyên vật liệu và hướng tới xả thải tối thiểu thông qua cộng sinh công nghiệp cũng được phổ biến tới các nhà quản lý và cộng đồng doang nghiệp trong các KCN. Từ những kết quả tích cực của việc thí điểm mô hình KCNST giai đoạn 2015-2019 tại 4 KCN (KCN Khánh Phú, KCN Gián Khẩu tại Ninh Bình, KCN Hòa Khánh tại Đà Nẵng và KCN Trà Nóc 1&2 tại Cần Thơ), trong pha I của Dự án này (giai đoạn 2020-nay), Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiếp tục phối hợp với UNIDO nhân rộng mô hình KCNST tại các địa phương Hải Phòng, Đồng Nai, Tp. Hồ Chí Minh. Đến nay, 603 giải pháp hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn đã được đề xuất cho 68 doanh nghiệp tại 3 KCN Hiệp Phước (Thành phố Hồ Chí Minh), Amata (Đồng Nai) và Đình Vũ (Hải Phòng), trong đó 217 giải pháp đã được thực hiện góp phần tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu, giảm phát thải CO₂ và đem lại lợi ích kinh tế cho các doanh nghiệp. Đồng thời, Dự án cũng đã đề xuất thực hiện 62 giải pháp cộng sinh công nghiệp, cộng sinh công nghiệp – đô thị cho 5 KCN (Hiệp Phước, Amata, Đình Vũ, Hòa Khánh và Trà Nóc) với 18 trường hợp có tính khả thi cao, góp phần tối ưu hóa việc tái sử dụng chất thải, cụ thể hóa việc thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Ông Lê Thành Quân đánh giá cao đóng góp của dự án trong việc đẩy mạnh triển khai mô hình KCNST, phù hợp với Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, các cam kết thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, thực hiện kinh tế tuần hoàn và hiện thực hóa mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam vào năm 2050. Ông Quân khẳng định cần tiếp tục nhân rộng việc thực hiện KCNST trong thời gian tới, xây dựng hệ thống thông tin để đánh giá, chứng nhận và giám sát hoạt động của các KCNST, kết hợp với tăng cường cơ chế đối thoại công tư.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Lê Thị Thanh Thảo – đại diện Quốc gia UNIDO tại Việt Nam đánh giá cao cam kết của Chính phủ Việt với mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 và nhiều chính sách quan trọng khác ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu. Bà cho rằng công nghiệp hoá và tăng trưởng kinh tế thông qua cách tiếp cận thúc đấy mô hình KCNST sẽ góp phần quan trọng để tiến tới các mục tiêu này. Bà cũng đánh giá cao sự hợp tác chặt chẽ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sự tham gia tích cực của các bộ, ngành, địa phương liên quan; Ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế; nhà đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp và các doanh nghiệp trong KCN đã tham gia dự án. Bà tin tưởng những lợi ích đáng kể về kinh tế, môi trường và xã hội từ dự án sẽ góp phần lan tỏa việc thực hiện mô hình KCNST để phát triển công nghiệp toàn diện và bền vững ở Việt Nam.

Bà Sibylle Bachmann, Trưởng Bộ phận Hợp tác Quốc tế, Đại sứ quán Liên bang Thụy Sỹ tại Việt Nam khẳng định trong giai đoạn sắp tới, Chính phủ Thụy Sĩ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thông qua UNIDO trong việc hiện thực hóa các chính sách về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn vào thực tiễn. 

Tiếp theo, các thành viên Ban Quản lý Dự án báo cáo chi tiết về kết quả thực hiện của Dự án: Ông Trần Quốc Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình bày các kết quả về xây dựng chính sách, thể chế hóa KCNST tại Việt Nam; Ông Christian Susan, Quản lý Chương trình KCNST toàn cầu, Quản lý Dự án tại UNIDO Trụ sở chính trình bày các kết quả về hoàn thiện tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế, hướng dẫn xây dựng KCNST; ông Lê Xuân Thịnh, Giám đốc Công ty TNHH Trung tâm VNCPC báo cáo các kết quả hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn; bà Bà Nguyễn Trâm Anh, Quản lý Kỹ thuật Quốc gia Ban Quản lý Dự án tham luận tiềm năng thực hiện cộng sinh công nghiệp cho các KCN tại Việt Nam - Kinh nghiệm từ 5 KCN tham gia dự án và ông Hoàng Anh Phú, Chuyên viên chính Vụ Quản lý khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Điều phối viên Dự án đánh giá kết quả thực hiện chuyển đổi KCNST theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế tại các KCN tham gia Dự án. Các báo cáo và sản phẩm của dự án được đăng tải tại website của dự án http://khucongnghiepsinhthai-vietnam.vn/publication.

Họp thành viên Ban chỉ đạo Dự án chiều ngày 11 tháng 4 năm 2024

Trong khuôn khổ chương trình, sáng ngày 11 tháng 4 năm 2024, các đại biểu đã tham quan thực tế một số kết quả đạt được của Dự án tại Khu công nghiệp Amata: hoạt động cộng sinh công nghiệp nhờ cung cấp hơi bão hòa giữa công ty PepsiCo và Công ty Năng Lượng Xanh và tham quan mô hình kinh tế tuần hoàn về tái sử dụng nước thải trong quá trình sản xuất của Công ty Quốc tế Saitex và chiều ngày 11 tháng 4 năm 2024 họp ban chỉ đạo Dự án để thống nhất các nội dung quan trọng cho giai đoạn 2 của Dự án (năm 2024 – năm 2028)./.