1.1- Về lực lượng phòng cháy chữa cháy tại chỗ:

Đến nay, Ban quản lý các khu chế xuất và công nghiệp thành phố (HEPZA) đã ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo PCCC cho 13/15 KCX, KCN theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố và hướng dẫn của Cảnh sát PC&CC thành phố. Riêng KCN Đông Nam và KCN An Hạ do mới thành lập, đang trong giai đoạn hoàn chỉnh đội PCCC nên chưa thành lập Ban chỉ đạo PCCC.

Tất cả 15 KCX, KCN đều đã thành lập và xây dựng lực lượng đội PCCC với tổng số nhân viên là 425 người. Đội PCCC của các KCX, KCN đã được huấn luyện nghiệp vụ và thường xuyên phối hợp thực tập với các doanh nghiệp trong khu và lực lượng PCCC chuyên nghiệp. Các đội PCCC KCX, KCN bố trí, phân công lực lượng thường trực từ 2-3 ca/ngày, theo chế độ trực 24/24, do đó khi phát sinh sự cố cháy, nổ tại doanh nghiệp trong KCX, KCN hoặc có lệnh huy động hỗ trợ chữa cháy địa bàn bên ngoài đều kịp thời triển khai lực lượng và phương tiện tham gia chữa cháy trong giai đoạn đầu, kết quả đạt được đáng ghi nhận, góp phần không nhỏ trong việc kịp thời chữa cháy, ngăn chặn chống cháy lan, cháy lớn. Hầu hết các vụ cháy xảy ra trong KCX, KCN đều được đội PCCC của khu trực tiếp hoặc phối hợp với Phòng Cảnh sát PC&CC Quận, Huyện dập tắt kịp thời, không để cháy lan, cháy lớn. Ngoài ra đội PCCC của khu còn tham gia chữa cháy các vùng lân cận ngoài khu KCX, KCN khi có sự điều động của các Phòng Cảnh sát PC&CC các Quận, Huyện.

   1.2- Về trang bị phương tiện chữa cháy cần thiết cho đội phòng cháy chữa cháy:

Hầu hết các KCX, KCN đều trang bị phương tiện chữa cháy cần thiết cho đội PCCC của khu, đã có 10/15 KCX, KCN trang bị xe chữa cháy và các trang thiết bị kèm theo.

Tuy nhiên vẫn còn 5 KCN chưa trang bị xe chữa cháy, gồm: KCN Bình Chiểu, KCN Tân Thới Hiệp (là các KCN có quy mô nhỏ); KCN Đông Nam, KCN An Hạ (KCN mới thành lập, số lượng doanh nghiệp đang hoạt động ít) và KCN Tân Phú Trung.

   1.3-  Công tác tuyên truyền: HEPZA thường xuyên có công văn chỉ đạo, đôn đốc, nhắc nhở các Công ty Phát triển hạ tầng KCX, KCN và các doanh nghiệp trong khu tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn PCCC mùa khô; tăng cường công tác PCCC ngày lễ tết; tuyên truyền các hoạt động hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy 4/10”; cũng như kịp thời triển khai các chỉ thị và các văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố về triển khai thực hiện các biện pháp ngăn chặn cháy lớn trên địa bàn Thành phố.

   1.4-  Công tác phối hợp kiểm tra: Qua 6 năm triển khai thực hiện chỉ thị số 09-CT/TU, HEPZA đã tham gia 14.027 lượt kiểm tra PCCC tại các doanh nghiệp trong khu do Phòng CS PC&CC quận, huyện có KCX, KCN tổ chức, qua đó hướng dẫn, nhắc nhở, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện tốt công tác này tại doanh nghiệp. Đã có 2015 lượt doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính về an toàn PCCC.

   1.5- Công tác phối hợp huấn luyện nghiệp vụ: Phối hợp Phòng CS PC&CC quận, huyện tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho 1059 lượt doanh nghiệp với 39.965 lượt người tham gia; diễn tập phối hợp chữa cháy cứu hộ, thoát hiểm cho 708 lượt doanh nghiệp với 130.420 lượt người tham gia.

2. Tình hình cháy nổ tại các KCX-KCN qua 6 năm triển khai thực hiện chỉ thị 09-CT/TU

Từ 2009 - 2014 đã xảy ra 84 vụ cháy tại các doanh nghiệp trong KCX, KCN, trong đó có 2 vụ cháy lớn gồm 1 vụ tại công ty Theodore Alexander (KCX Linh Trung 2, năm 2013) thiêu rụi 22.000 m2 nhà xưởng và 01 vụ tại Công ty TNHH Thương mại Tân Hùng Thái (KCN Lê Minh Xuân, năm 2014)  gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và hậu quả về việc xử lý môi trường xung quanh; các vụ cháy vừa và nhỏ khác tại các doanh nghiệp, nguyên nhân chủ yếu là do chập điện đều được lực lượng PCCC của KCX, KCN trực tiếp hoặc phối hợp với Phòng Cảnh sát PC&CC Quận, Huyện dập tắt kịp thời, không để cháy lan, cháy lớn.

3. Đánh giá kết quả thực hiện

   3.1- Thuận lợi

Được sự quan tâm chỉ đạo của các cơ quan quản lý và công tác kiểm tra thường xuyên của phòng Cảnh sát PC&CC các quận, huyện và Cảnh sát PC&CC thành phố nên trong những năm qua các Công ty phát triển hạ tầng KCX, KCN thành phố rất quan tâm đến công tác an toàn PCCC tại các KCX, KCN. Đội PCCC của các KCX, KCN thường xuyên được củng cố, tập luyện thao tác và huấn luyện nghiệp vụ. Hầu hết các KCX, KCN đều quan tâm trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị cần thiết phục vụ cho công tác PCCC.

Công tác phối hợp giữa đội PCCC của các KCX, KCN với phòng Cảnh sát PC&CC trên địa bàn trong việc nhắc nhở, tuyên truyền và kiểm tra công tác an toàn PCCC tại các doanh nghiệp được thực hiện tốt.

   3.2- Khó khăn, hạn chế

Đội viên đội PCCC KCX, KCN hiện nay chủ yếu được lấy từ lực lượng bảo vệ là nòng cốt, bổ sung thêm người từ các bộ phận khác tham gia theo chế độ bán chuyên trách, kiêm nhiệm (chỉ riêng KCX Tân Thuận, KCN Lê Minh Xuân thực hiện 100% đội viên PCCC là chuyên trách).

Trang bị phương tiện chữa cháy cho đội PCCC của 1 số khu còn thiếu, đặc biệt là xe chữa cháy chuyên dụng, còn 5 KCN chưa trang bị xe chữa cháy chuyên dụng.

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong KCX, KCN, tình trạng phổ biến hiện nay là cơi nới nhà xưởng không đảm bảo các quy định về an toàn PCCC. Ý thức của người đứng đầu cơ sở trong công tác PCCC chưa cao. Đội PCCC cơ sở thường xuyên biến động về nhân sự, trang thiết bị và phương tiện chữa cháy không được bảo dưỡng thường xuyên, còn lúng túng trong triển khai đội hình.

Một số lãnh đạo doanh nghiệp chưa thật sự chú trọng công tác PCCC tại cơ sở, chưa nắm vững các quy định về PCCC nhất là các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh các lĩnh vực dễ cháy như gỗ, hoá chất, bao bì giấy nên việc thực hiện và chỉ đạo các biện pháp an toàn phòng chống cháy nổ cũng như xây dựng phương án cứu hộ, cứu nạn mang tính hình thức chung chung chưa cụ thể sâu sát nhất là các biện pháp xử lý hậu quả khi có tình huống xảy ra.

4. Giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về PCCC và hiệu quả phòng chống cháy lớn tại các KCX, KCN thành phố.

Từ thực trạng nêu trên HEPZA tiếp tục triển khai thực hiện và chỉ đạo các Công ty thực hiện các giải pháp sau:

   4.1- HEPZA tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Cảnh sát PC&CC Thành phố cũng như Phòng Cảnh sát PC&CC Quận, Huyện trong việc chỉ đạo, đôn đốc các Công ty phát triển hạ tầng, các doanh nghiệp KCX, KCN thực hiện các biện pháp nâng cao hiệu quả phòng chống cháy lớn tại các KCX, KCN, cụ thể như sau:

Tổ chức tuyên truyền sâu rộng, phổ biến pháp luật, kiến thức về PCCC đến cán bộ nhân viên, người lao động. Tăng cường các hoạt động hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy” 4/10 hàng năm.

Thực hiện tốt công tác củng cố tổ chức, huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho lực lượng PCCC cơ sở. Chủ động xây dựng phương án xử lý các tình huống cháy, nổ có huy động nhiều lực lượng, phương tiện tham gia phối hợp chữa cháy; định kỳ hàng năm tổ chức thực tập theo các tình huống giả định của phương án chữa cháy để nâng cao khả năng triển khai chữa cháy khi cần thiết.

Rà soát, điều chỉnh, bổ sung các phương án PCCC, cứu nạn cứu hộ phù hợp với thực tế hoạt động tại đơn vị. Duy trì việc tổ chức thực tập các phương án PCCC, cứu nạn, cứu hộ hàng năm. Chú ý phân định rõ chức năng, trách nhiệm, thẩm quyền; cơ chế phối hợp các lực lượng trong tổ chức xử lý các tình huống phát sinh một cách hợp lý và hiệu quả.

Luôn đảm bảo quân số trực 24/24 giờ trong ngày, đặc biệt là vào ban đêm, giờ nghỉ, ngày lễ. Mỗi ca trực phải đảm bảo quân số thường trực tối thiểu theo các phương tiện chữa cháy đã trang bị, khi phát hiện cháy phải tổ chức chữa cháy đạt hiệu quả cao nhất.

Lắp đặt hệ thống cảnh báo cháy kết nối với Trung tâm thông tin chỉ huy của Sở Cảnh sát Phòng cháy và chữa cháy Thành phố để lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp kịp thời tiếp nhận thông tin báo cháy, điều động lực lượng tham gia chữa cháy và ngăn chặn cháy lớn.

   4.2-  HEPZA phối hợp với Cảnh sát PC&CC duy trì các hoạt động kiểm tra theo chế độ định kỳ, chú ý đến các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh các lĩnh vực dễ phát sinh cháy nổ; phúc tra việc thực hiện các kiến nghị trong công tác kiểm tra định kỳ hoặc kiểm tra chuyên đề tại cơ sở, qua đó kịp thời chấn chỉnh các thiếu sót về an toàn PCCC tại doanh nghiệp.